Kapsam ve yükümlülük
SKDM kesin dönemi 1 Ocak 2026'da başladı. Kapsam altı ürün grubu: çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Ürününüzün kapsamda olup olmadığını CN (AB) / GTİP (TR) kodundan doğrulayabilirsiniz.
Kapsamdaki ürünlerde yükümlülük hukuken AB'deki ithalatçıda, Türk tesisinde değil. Veri göndermediğinizde ceza almazsınız; AB o ürün grubu için yayımladığı varsayılan değeri uygular, aradaki fark alıcınızın ithalat maliyetine biner.
Kapsam dışındaki ürünlerde bugün SKDM yükümlülüğü doğmuyor. Mekanizmanın amacı karbon kaçağını önlemek; bu nedenle kapsam tek tek ürün grupları üzerinden tanımlanıyor. Türkiye ETS'te ise izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü EK-1'deki faaliyeti yürüten tesiste doğuyor, Emisyon Ticaret Sistemi kategori B ve kategori C tesisleri kapsıyor; ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor, raporlama var.
Kapsam dışı ürün üreten bir tesis, EK-1'de listelenen bir faaliyeti yürüttüğü anda Türkiye ETS'in izleme ve raporlama düzenine giriyor. Toplama kuralı da burada işliyor: EK-1'de listelenen bir faaliyeti gerçekleştiren işletmenin, EK-1'de listelenen diğer faaliyetleri de kapasite gözetilmeksizin kapsama dahil olur; tek başına eşiğin altında kalan ikinci bir faaliyet de bu yolla raporlanır. Eşikler faaliyet başına tanımlıdır: camda günlük 20 ton ergitme, seramikte günlük 75 ton, kâğıtta günlük 20 ton, kireç ve dolomit kalsinasyonunda günlük 50 ton, büyük hacimli organik kimyasallarda günlük 100 ton, hidrojen ve sentez gazında günlük 5 ton, petrol rafinasyonunda 20 MW toplam anma ısıl gücü. EK-1'in bazı satırlarında ise kapasite eşiği hiç yoktur: kok üretimi, metal cevheri kavrulması, sinterlenmesi veya peletlenmesi, birincil alüminyum veya alümina, selüloz, amonyak, nitrik asit, adipik asit, glioksal ve glioksilik asit, soda külü ve sodyum bikarbonat. Bu faaliyetleri yürüten tesis kapasitesine bakılmaksızın kapsamdadır.
