CBAM ve Türkiye ETS takvimi: hangi tarihte ne veriliyor
SKDM (CBAM) kesin dönemi 1 Ocak 2026'da başladı; 2026 ithalatı için ilk yıllık beyanın son tarihi 30 Eylül 2027. Yıllık 50 tonu aşan ithalat yapan alıcı, kapsamdaki malı AB'ye ancak yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsüyle sokabiliyor.
2026 ithalatı için ilk yıllık SKDM beyanının son tarihi
SKDM raporlamasıBugün yürürlükte olanlar
SKDM ve Türkiye ETS takvimi
Aşağıdaki tablo, geçiş döneminin kapanışından ilk yıllık beyana kadar olan tarihleri sırayla gösterir. SKDM yükümlülüğü hukuken AB'deki ithalatçıya aittir; Türkiye'deki üretici tesisten istenen, beyanda kullanılacak gömülü emisyon verisidir. Türkiye ETS'in her yıl tekrarlayan tarihleri bir sonraki tablodadır.
| Tarih | Ne oldu, ne olacak |
|---|---|
| 1 Ekim 2023 – 31 Aralık 2025 | SKDM geçiş dönemi. AB ithalatçısı üç ayda bir rapor verdi; sertifika teslimi ve mali yükümlülük yoktu. |
| 1 Ocak 2026 | Kesin dönem başladı. Yıllık 50 tonu aşan ithalat yapan alıcı, kapsamdaki malı AB'ye ancak yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsüyle sokabiliyor; eşiğin altındaki alıcı de minimis muafiyetindedir. Gerçek değer bildirimi akredite doğrulayıcı onayına bağlandı. |
| 1 Ocak 2026 | (AB) 2025/2083 Basitleştirme Tüzüğü yürürlükte. Yılda 50 tondan az SKDM kapsamlı mal ithal eden alıcı de minimis muafiyetindedir; hidrojen ve elektrik bu muafiyetin dışındadır. |
| 31 Mart 2026 | Geçiş kolaylığının son günü: bu tarihe kadar başvuran ithalatçı, başvurusu sonuçlanana kadar 2026 boyunca eşiği aşsa da ithalata devam edebiliyor. Tarihten sonra başvuranlar statüyü almadan eşik üstü ithalat yapamaz; başvuru yolu kapanmış değildir. Yükümlülük AB'deki ithalatçıda; üretici tesisten istenen şey veridir. |
| 27 Ağustos 2026 | Türkiye ETS Yönetmeliği Resmî Gazete'de yayımlandı (sayı 33353) ve aynı gün yürürlüğe girdi; 2014 tarihli Takip Yönetmeliği yürürlükten kalktı. İzleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü EK-1'deki faaliyeti yürüten tesiste doğar; Emisyon Ticaret Sistemi ise kategori B ve kategori C tesisleri kapsar. |
| 27 Ekim 2026 | Türkiye ETS: pilot uygulama dönemi kapsamındaki işletmeler ilk İzleme Metodolojisi Planını Başkanlığa sunar. Süre, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aydır; Başkanlık gerekli görmesi halinde altı aya kadar uzatabilir. |
| 1 Şubat 2027 | SKDM sertifikalarının satışı başlıyor. Para bu tarihten itibaren fiilen AB'deki ithalatçının kasasından çıkıyor; tedarikçi karşılaştırması da bu tarihten sonra sertleşiyor. |
| 30 Eylül 2027 | 2026 ithalatı için ilk yıllık SKDM beyanının son tarihi. |
Türkiye ETS: her yıl tekrarlayan takvim
Aşağıdaki tarihler Türkiye ETS Yönetmeliğinden gelir. SKDM'den farkı, yükümlülüğün AB'deki ithalatçıda değil doğrudan tesiste doğmasıdır. Bir kısmı sabit takvim günü, bir kısmı Ulusal Tahsisat Planının yayım tarihine bağlıdır. Raporun süresinde sunulmaması idari para cezasına bağlanmış durumda; tutarlar tesis kategorisine göre değişiyor, ayrıntısı Türkiye ETS sayfasında.
| Ne zaman | Ne yapılır |
|---|---|
| İlk izlemeden en az 6 ay önce | İzleme planı onaylanmak üzere Başkanlığa gönderilir. İzleme Metodolojisi Planı da aynı süreler içinde sunulur; planda sonradan meydana gelen değişiklik en geç 30 gün içinde bildirilir. |
| Her yıl 30 Nisan | Bir önceki takvim yılına ait doğrulanmış sera gazı emisyon raporu ile doğrulanmış faaliyet seviyesi raporu birlikte Başkanlığa sunulur. Başkanlık bu süreyi en fazla bir ay uzatabilir. |
| Raporların son teslim tarihinden itibaren 60 gün | ETS üst sınırı, Ulusal Tahsisat Planı kapsamında Resmî Gazete'de yayımlanır. |
| Ulusal Tahsisat Planının yayımından itibaren 30 gün | Ücretsiz tahsisat başvurusu yapılır. Geç başvuran işletme başvuru bedelini %50 artırımlı öder. |
| Ulusal Tahsisat Planının yayımından sonra 15 iş günü | Birincil piyasa ihale takvimi Piyasa İşletmecisi tarafından ilan edilir. |
| Yükümlülük yılının Kasım ayının son iş günü | Doğrulanmış emisyon raporundaki miktara denk gelen tahsisat, İşlem Kayıt Sistemi üzerinden teslim edilir. |
| Aralık ayının son iş günü | Ek rezerv kullanan tesisler teslim yükümlülüğünü tamamlar. |
| Uygulama döneminden önceki takvim yılının Kasım ayının son iş günü | Alt tesislere ilişkin kıyas değerleri Başkanlıkça ilan edilir; değerler dört ondalık basamak esas alınarak açıklanır. |
| İzin süresinin bitiminden en az 6 ay önce | Sera gazı emisyon izni yenileme başvurusu yapılır. İzin yürürlük tarihinden itibaren beş yıl geçerlidir; başvuru azami 60 günde değerlendirilir. |
| 7552 sayılı Kanunun yürürlüğünden itibaren 3 yıl | Emisyon Ticaret Sistemi kapsamına girecek işletmeler sera gazı emisyon iznini alır; bu süre boyunca izinleri bir kereye mahsus var sayılır. Karbon Piyasası Kurulu kararı doğrultusunda Başkanlık süreyi iki yıla kadar uzatabilir. |
Takvimin işlemeye başladığı an, tesisin EK-1'de listelenen bir faaliyeti eşiğin üstünde yürütmesidir. Eşikler faaliyet başına tanımlıdır: klinkerde günlük 500 ton ve üzeri döner fırın veya günlük 50 tonu aşan diğer ocak, kireç ve dolomit kalsinasyonunda günlük 50 ton, camda günlük 20 ton ergitme, seramikte günlük 75 ton, kâğıtta günlük 20 ton, demir ve çelik dökümünde 2,5 ton/saat, büyük hacimli organik kimyasallarda günlük 100 ton, hidrojen ve sentez gazında günlük 5 ton, petrol rafinasyonunda 20 MW toplam anma ısıl gücü. Kok, selüloz, amonyak, nitrik asit, adipik asit, glioksal ve glioksilik asit, soda külü, sodyum bikarbonat, birincil alüminyum ile metal cevheri kavrulması, sinterlenmesi ve peletlenmesi için kapasite eşiği yoktur.
20 MW eşiği tek bir ünitenin değil, tesisin parçası olan bütün yakma ünitelerinin toplam anma ısıl gücüdür; anma ısıl gücü 3 MW'ın altında olan ve münhasıran biyokütle kullanan üniteler bu toplama katılmaz. Aynı tesiste aynı kategoriye tekabül eden birden çok faaliyet yürütülüyorsa kapasiteler toplanarak eşikle karşılaştırılır. Ayrıca EK-1'de listelenen bir faaliyeti yürüten işletmenin, listedeki diğer faaliyetleri de kapasite gözetilmeksizin kapsama girer. Faaliyet başına eşiklerin tam listesi Türkiye ETS sayfasında.
Serbest tahsisatın kademeli kalkışı
AB, kapsamdaki sektörlere verdiği ücretsiz tahsisatı 2026'dan 2034'e kadar kademeli olarak kaldırıyor. SKDM faktörü bu takvimi izler: gömülü emisyondan düşülen serbest tahsisat karşılığı, kıyas değerinin o yılki SKDM faktörüyle çarpılmasıyla bulunur (SEFA = SKDM faktörü × CSCF × kıyas). Faktör düştükçe düşülen kısım küçülür, alıcınızın maliyeti büyür. Aşağıdaki değerler Komisyon rehberindeki tanımın kendisidir; sertifika hesabında kullanılan çarpan bu sayıdır, tümleyeni değil.
| Yıl | SKDM faktörü |
|---|---|
| 2026 | %97,5 |
| 2027 | %95,0 |
| 2028 | %90,0 |
| 2029 | %77,5 |
| 2030 | %51,5 |
| 2031 | %39,0 |
| 2032 | %26,5 |
| 2033 | %14,0 |
| 2034 | %0,0 |
Dayanak: SKDM için mekanizmayı kuran (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü ve (AB) 2025/2083 sayılı Basitleştirme Tüzüğü; Türkiye ETS için 7552 sayılı İklim Kanunu ve ona dayanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27.08.2026, sayı 33353). Ayrıntı için mevzuat ve standartlar sayfasına bakın.