SKDM maliyeti nasıl oluşur

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) maliyeti, ithalatçının teslim edeceği SKDM sertifikası sayısı ile sertifika fiyatının çarpımıdır. Sertifika sayısı ton başına gömülü emisyondan hesaplanır. Veri sizden gelmezse fark alıcınıza yazılır.

Panoya tutturulmuş grafikli hesap dökümü, üzerinde gözlük ve hesap makinesi

Varsayılan değer farkı

SKDM (CBAM) kesin dönemi 1 Ocak 2026'da başladı. AB'deki ithalatçı, ithal ettiği ürünün gömülü emisyonu için SKDM sertifikası satın alıp teslim etmek zorunda. Teslim edilecek sertifika sayısı gömülü emisyonun tamamı değildir: AB ETS'te aynı ürüne verilen ücretsiz tahsisatın karşılığı düşülür ve bu indirim kademeli geçiş faktörüne göre her yıl küçülür. Faktör 2026'da %2,5, 2030'da %48,5, 2034'te %100.

İndirim iki senaryoda aynı kalemden yapılmaz: gerçek değer bildirdiğinizde süreç bazlı kıyas sütunu, varsayılan değer uygulandığında üretim zincirinin tamamını kapsayan kıyas sütunu geçerli olur. Bu yüzden aradaki fark sertifika farkına birebir dönüşmez; hesabın iki tarafı ayrı kurulup çıkarılır. Fark yine de kalır ve kademeli geçiş faktörü büyüdükçe indirim küçüldüğü için her yıl büyür.

Tesis verisi sunulmazsa AB varsayılan değeri uygular. Çimentoda bu değer 2026 için ton başına 1,584 ton CO₂e ve “diğer ülkeler” satırından alınıp yıllık mark-up eklenerek bulundu; yani çoğu tesisin gerçek değerinin üzerinde. Mark-up 2026’da +%10, 2027’de +%20, 2028’den itibaren +%30 uygulanır; yani varsayılan değerle beyan her yıl daha pahalı hale gelir.

Aradaki fark alıcınızın maliyetine biner ve ihraç ettiğiniz ton sayısıyla çarpılır; etkisi tek sevkiyatta değil yıllık sözleşme hacminde görünür.

Büyüklüğü sektörün kendi açıklamasından okunabiliyor: TÜRKÇİMENTO’ya göre Türk tesislerinin gri klinkerdeki fiili emisyonu ton başına 0,88 ton CO₂ iken AB mevzuatında Türkiye için geçerli varsayılan 1,551; birlik bunun ton başına karbon maliyetini yaklaşık 20 avrodan 80 avroya çıkardığını açıkladı. Klinkerin ihracat fiyatının kendisi bu mertebede olduğu için, varsayılan değerle taşınan karbon maliyeti ürünün satış fiyatına yaklaşabiliyor.

SKDM’de fabrikaya kesilen bir ceza yok; kayıp buradan, alıcının ödediği farkın sözleşme görüşmesine dönmesinden doğuyor. yazılımın maliyeti ve teklifi belirleyen ölçütler.

Yükümlülük kimde, maliyet kimde

SKDM yükümlülüğü hukuken AB'deki ithalatçıda, Türk üreticide değil. Veri göndermediğiniz için Türkiye'de bir ceza uygulanmaz.

Ancak beyanın dayanacağı veri fabrikadan gelmek zorunda. Veri yoksa ithalatçı varsayılan değeri kullanır ve aradaki farkı öder.

Bu fark tedarikçi karşılaştırmasında görünür hale gelir. Gerçek değerini belgeleyen üretici, varsayılan değerle işlem gören üreticiye göre alıcı için daha ucuz kalır.

Kurumsal bina cephesi önünde dalgalanan AB bayrakları

Maliyeti belirleyen üç bileşen

  • Gömülü emisyon

    Ton başına doğrudan ve dolaylı emisyon. Yakıt, elektrik, hammadde ve üretim miktarı kayıtlarından hesaplanır.

  • Karbon fiyatı

    SKDM sertifika fiyatı AB ETS fiyatını takip ediyor. 2026 ilk çeyrekte ton CO₂ başına yaklaşık 75 avro seviyesindeydi.

  • Yurt içinde ödenen bedel

    Türkiye'de ödenen karbon bedeli SKDM'den düşülebilir. Komisyonun 13 Mayıs 2026 tarihli taslak Uygulama Tüzüğüne göre iki koşul öngörülüyor: gömülü emisyonun gerçek değerle beyan edilmesi ve bedelin akrediteli bağımsız bir kişi tarafından sertifikalanması; varsayılan değerle beyanda indirim uygulanamıyor. Tüzük yayımlandığında koşullar kesinleşecek.

Terk edilmiş sanayi tesisinde paslı konveyör köprüsü ve boş yükleme sahası

Üç adımda SKDM dosyanızı hazırlayın

  • Veri girin

    Yakıt, elektrik, hammadde ve üretim kayıtlarınızı girersiniz. Elinizdeki faturalar ve üretim raporları yeterlidir.

  • Hesaplayın

    Sistem, ton başına gömülü emisyon değerini mevzuatın öngördüğü yöntemle hesaplar.

  • Gönderin

    AB alıcınıza gidecek dosya İngilizce üretilir ve e-postayla gönderilir. Aynı veriden Türkiye ETS raporunuz da çıkar.

Kendi verinizle gerçek değer bildirin

  • Ton başına gömülü emisyon
  • Tek veri, iki rapor
  • Alıcı yönetimi

SKDM maliyetini belirleyen kalemler

Gömülü emisyon · ton başına
Karbon fiyatı · ~75 €/ton
Kademeli geçiş faktörü · 2026 %2,5
Sevkiyat miktarı · ürün bazında
Varsayılan değer farkı
Doğrulama · gerçek değer şartı

Sektörden Sık Sorulanlar

Hayır. SKDM beyanını AB'deki ithalatçı verir; yükümlülük hukuken ondadır.

Beyanın dayandığı gömülü emisyon verisi ise üreticiden gelmek zorunda. Veri göndermediğiniz için tarafınıza bir yaptırım uygulanmaz.

Veri göndermezseniz AB varsayılan değeri uygular ve oluşan fark alıcınızın maliyetine yansır. Yılda 50 tondan az SKDM kapsamlı mal ithal eden alıcılar, (AB) 2025/2083 Basitleştirme Tüzüğü ile gelen de minimis muafiyeti kapsamındadır; hidrojen ve elektrik hariç. Eşiğin üzerindeki alıcı, beyanını gerçek değerle doldurabilmek için bu veriyi sizden ister; veri gelmezse varsayılan değeri kullanmak zorunda kalır ve aradaki farkı kendi maliyetine yazar.

Varsayılan değerler, tesis verisi bulunmadığında kullanılır ve “diğer ülkeler” satırından alınır, üstüne yıllık mark-up biner.

Çimentoda bu değer 2026 için ton başına 1,584 ton CO₂e olarak belirlenmiştir.

Verimli çalışan bir tesisin gerçek değeri bunun altında kalır. Aradaki her ton, alıcınızın satın alacağı sertifika sayısını artırır.

Veri gelmediği sürece modern bir fırın ile eski bir fırın aynı sayıyla işlem görür.

Varsayılan değerden çıkmanın tek yolu tesisinizin gerçek gömülü emisyonunu hesaplayıp AB'deki alıcınıza iletmektir. Beyanda kullanılacak değer o zaman sizin verinizden gelir.

İthalatçı, gömülü emisyonun tamamı kadar sertifika teslim etmez. AB ETS'te aynı ürüne verilen ücretsiz tahsisatın karşılığı ürünün gömülü emisyonundan düşülür; kademeli geçiş faktörü bu indirimin ne kadarının uygulanacağını belirler.

Teslim edilecek sertifika sayısı şu şekilde bulunur: (ton başına gömülü emisyon − kıyas değeri × (1 − kademeli geçiş faktörü) − yurt içinde ödenmiş karbon bedelinin karşılığı) × ithal edilen ton.

Faktör takvimi: 2026 %2,5 · 2027 %5 · 2028 %10 · 2029 %22,5 · 2030 %48,5 · 2031 %61 · 2032 %73,5 · 2033 %86 · 2034 %100. Faktör 2026'da %2,5 olduğu için kıyas değerinin %97,5'i düşülür; faktör yükseldikçe indirim küçülür ve 2034'te tamamen kalkar.

Kıyas değeri ürün grubuna göre belirlenmiş sabit bir kalemdir, ancak gerçek değer ile varsayılan değer aynı kıyas sütununu kullanmaz: gerçek değerde süreç bazlı sütun geçerlidir (çimento öğütmesinde bu sütun sıfırdır, zinciri klinkerin kıyası taşır), varsayılan değerde üretim zincirinin tamamını kapsayan sütun geçerlidir. Her iki senaryoda da sonuç negatif çıkarsa sıfıra çekilir. Bu nedenle iki senaryo arasındaki fark birebir sertifika farkına dönüşmez; kaçınılan sertifika sayısı iki hesabın ayrı ayrı kurulup çıkarılmasıyla bulunur.

Gerçek değer bildirimi, tesis bazlı hesaplanmış gömülü emisyon verisine dayanır.

Mevzuat dayanağı AB Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547 ve 7552 sayılı İklim Kanunu'dur.

Dört başlık aranır:

Tesis bazlı hesap – emisyon değeri, tesisin kendi yakıt, elektrik, hammadde ve üretim verisinden hesaplanır.

Akredite doğrulama – 2026'dan itibaren gerçek değerler için akredite üçüncü taraf doğrulaması zorunludur.

İngilizce sunum – izleme planı ile operatör emisyon raporu doğrulayıcıya, rapor özeti alıcınıza İngilizce sunulur.

Veri izi – hesabın dayandığı fatura ve üretim kayıtları, denetimde istendiğinde gösterilebilir olmalıdır.

SKDM kesin dönemi 1 Ocak 2026'da başladı.

2026 yılı ithalatı için ilk yıllık beyanın son tarihi 30 Eylül 2027. Aynı ürünler AB'ye yalnızca yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsündeki ithalatçılar üzerinden girebilir; bu statü için belirlenen başvuru tarihi 31 Mart 2026 idi, bu tarih geçti.

Türkiye ETS Yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Kapsam EK-1 faaliyet listesine ve kapasite eşiklerine göre belirleniyor; ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor.

Neden karbonveri

Hesap, AB Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547 ve 7552 sayılı İklim Kanunu'na dayanır. Tek veri girişinden hem SKDM hem Türkiye ETS raporu çıkar ve her değer dayandığı kayda kadar geri izlenir.

Ürünü inceleyin
Çelikhane holünde tavan vinci ve pota kancası

Gerçek değerinizi belgeleyin, alıcınız varsayılan değeri kullanmasın

  • Denetime hazır dosya
  • İngilizce SKDM raporu
  • Türkiye ETS raporu