Gömülü emisyon nasıl hesaplanır: fatura ve üretim kaydından ton başına değer

SKDM (CBAM) gömülü emisyon hesabı tesisin fatura ve üretim kayıtlarına dayanır. Bu sayfa hesabın neye dayandığını ve neyi kapsamadığını anlatır.

Varsayılan değer farkı

AB alıcınızın maliyeti

AB alıcınız sizden gerçek veri alamazsa ithalatta AB varsayılan değeri uygulanır. Çimentoda bu değer 2026 için ton başına 1,584 ton CO₂e'dir ve “diğer ülkeler” satırından alınıp yıllık mark-up eklenerek bulunmuştur. Verimli çalışan bir tesisin gerçek değeri bunun altında kalır.

Aradaki fark doğrudan alıcının maliyetine biner. SKDM'de karbon fiyatı AB ETS fiyatını takip ediyor; 2026 ilk çeyrekte ton CO₂ başına yaklaşık 75 avro seviyesindeydi.

SKDM yükümlülüğü hukuken AB'deki ithalatçıya aittir, Türk üreticiye değil. SKDM verisini göndermeyen tesise ceza kesilmez; ancak alıcı maliyeti daha düşük tedarikçiye yönelebilir. SKDM tarafındaki risk ceza değil, sipariş kaybı riskidir. Türkiye ETS tarafında ise yükümlülük doğrudan tesistedir: doğrulanmış emisyon raporunu süresinde sunmamak idari para cezasına bağlanmıştır.

Deniz kıyısında klinker hattı ve silolarıyla çimento fabrikası
Bölüm ayraçlarıyla işaretlenmiş rapor tomarı

Tek veri, iki rapor

SKDM ve Türkiye ETS

Yakıt, elektrik, hammadde ve üretim miktarını bir kez girersiniz. Aynı veri setinden hem AB alıcınıza gidecek SKDM dosyası hem de Türkiye ETS raporu üretilir. İki rapor için iki ayrı çalışma yürütmeniz gerekmez.

Türkiye ETS Yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. İzleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü EK-1'deki faaliyeti yürüten tesiste doğuyor; Emisyon Ticaret Sistemi ise kategori B ve kategori C tesisleri kapsıyor; ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor.

Hesap, elinizdeki kayıtlardan

Donanım gerekmez

Hesap; doğalgaz ve elektrik faturaları, hammadde irsaliyeleri ve üretim kayıtları gibi tesisin zaten tuttuğu belgelerle yapılır. Girilen her miktar mevzuatta tanımlı emisyon faktörüyle çarpılır ve ton ürün başına gömülü emisyon değerine dönüştürülür. Hesabın sistem sınırı ürün grubuna göre tanımlıdır; sınır içindeki üretim adımları ve öncül maddeler hesaba girer. Bu yöntem için sahada kurulum, cihaz ya da ek donanım gerekmez; Excel dosyaları ve dışarıdan danışmanlık olmadan sonuç alınır.

Masada fatura ve üretim kayıtlarını inceleyen eller
Raflarda alıcı bazında ayrılmış dosya klasörleri

Alıcı yönetimi

Dosya gönderimi

AB'ye ihracat yapan bir tesisin genellikle birden fazla alıcısı olur ve alıcılar veriyi kendi beyan takvimlerine göre farklı zamanlarda isteyebilir. 2026 yılı ithalatı için ilk yıllık beyan tarihi 30 Eylül 2027.

Alıcı listenizi platformda tutarsınız. Hesaplanan belgeler O3CI'ye yüklenir ya da ilgili alıcıya e-posta ile gönderilir; hangi alıcıya hangi dönemin verisinin ne zaman iletildiği kayıt altında kalır.

Alıcıya giden dosya doğrudan İngilizce üretilir; AB tarafında kullanılacak belgeler için ayrıca çeviri yaptırmanız gerekmez.

Denetime hazır

Doğrulanabilir kayıt

2026'dan itibaren gerçek değerlerin kullanılabilmesi için akredite üçüncü taraf doğrulaması zorunlu. Doğrulayıcı, beyan edilen her sayının kaynağını görmek ister.

Platformda her sonuç; dayandığı faturaya, üretim kaydına ve kullanılan emisyon faktörüne kadar geriye izlenebilir. Yöntem, (AB) 2025/2547 sayılı AB Uygulama Tüzüğü ile 7552 sayılı İklim Kanunu'na dayanır. Doğrulama sırasında veriyi yeniden derlemeniz gerekmez.

Denetime hazır sıralanmış arşiv klasörleri

Mevzuatın tanıdığı üç yöntem

  • Standart yöntem

    Her kaynak akışı için faaliyet verisi, emisyon faktörüyle çarpılır. Yanmada faaliyet verisi yakıt miktarı ile alt ısıl değerin çarpımıdır; proses emisyonlarında karbonat girdisi veya çıktısı esas alınır. Tesislerin çoğunda kullanılan yöntem budur ve fatura ile üretim kaydından yürür.

  • Kütle dengesi

    Sürece giren ve çıkan bütün malzemelerin karbon içeriği üzerinden hesap yapılır; çıktı miktarları negatif işaretle girer. Girdinin karbonu ürüne, cürufa ve baca gazına dağıldığı için demir-çelikte ve entegre tesislerde bu yöntem daha doğru sonuç verir.

  • Ölçüm-tabanlı yöntem

    Baca gazında sürekli emisyon ölçüm sistemi (CEMS) bulunan tesislerde ölçülen değer hesaba girdi olarak alınır. Nitrik asit üretiminde N₂O için bu yöntem zorunludur. karbonveri cihaz kurmaz, sayaç takmaz; tesiste zaten kayıtlı olan ölçüm sonucunu hesaba girdi olarak alır ve mevzuatın istediği belirsizlik eşiğini gösterir.

Hesap zinciri ve kullanılan denklemler

Hesap, (AB) 2025/2547 sayılı Uygulama Tüzüğü'nün eklerinde tanımlı denklem setiyle yürür. Sıra sabittir: kaynak akışı emisyonları, ısı ve elektrik akışları, emisyonun üretim süreçlerine atfedilmesi, ton başına gömülü emisyon, öncül maddelerin eklenmesi.

Yanma emisyonu. Em = AD × EF × OF; burada AD = FQ × NCV. Yakıt miktarı (FQ) alt ısıl değerle (NCV) çarpılıp TJ'e çevrilir, sonuç emisyon faktörüyle (EF, tCO₂/TJ) çarpılır. Oksidasyon faktörü OF = 1 kabul edilebilir; bu muhafazakâr tarafta kalan bir seçimdir.

Proses emisyonu. Em = AD × EF × CF. Karbonat ayrışmasında girdi bazlı (Yöntem A) veya çıktı bazlı (Yöntem B) faktör tablosundan hangisi daha doğruysa o kullanılır; karbonat dışı proses emisyonlarında her zaman girdi bazlı yöntem uygulanır.

Kütle dengesi. Em = f × AD × CC. Karbon içeriği (CC) doğrudan analizden ya da CC = EF × NCV / f bağıntısından gelir. Karbondan CO₂'ye dönüşüm sabiti f = 3,664 tCO₂/tC'dir.

Ölçüm-tabanlı yöntem. Dönem emisyonu, saatlik sera gazı konsantrasyonu ile baca gazı debisinin çarpımlarının toplamıdır. Ölçüm belirsizliği dönem boyunca en fazla %7,5 olabilir ve sonuç ayrıca hesaplama yöntemiyle teyit edilir. N₂O, 265 katsayısıyla CO₂ eşdeğerine çevrilir.

Ton başına gömülü emisyon. Bir üretim sürecine atfedilen dönem emisyonu, aynı dönemde o süreçten çıkan mal miktarına bölünür. Doğrudan ve dolaylı emisyon ayrı ayrı hesaplanır; öncül maddelerin gömülü emisyonu özyinelemeli olarak eklenir. Atfedilen doğrudan emisyon negatif çıkarsa sıfıra ayarlanır.

Ürün bileşimine göre düzeltme. Çimentoda sonuç, malın klinker içeriğiyle çarpılır: SEE(CKi) = SEE × CKi. Gübrede fonksiyonel birim üründeki azot kilogramıdır; elektrikte kWh'tir. Kompozisyon aralıkları %10'dan geniş olamaz.

Faktör kaynağı. Fosil yakıt emisyon faktörleri, biyokütle ön faktörleri, karbonat ayrışma faktörleri ve küresel ısınma potansiyelleri tüzüğün standart tablolarından okunur. Örnek değerler: doğal gaz 56,1 tCO₂/TJ, çimento klinkeri standart emisyon faktörü 0,525 tCO₂/t klinker. Tesise özel analiz varsa ve kalite şartlarını sağlıyorsa standart değerin yerine o kullanılır.

Yuvarlama ve saklama. Toplam emisyon tam tona yuvarlanır; ton başına gömülü emisyon virgülden sonra en fazla beş hane taşır. Hesabın dayandığı kayıtlar raporlama dönemi kapandıktan sonra da saklanır.

Sektöre özel kurallar — çimentoda fırın tozu, alüminyumda PFC, demir-çelikte atık gaz ve hurda, gübrede molar oran — ilgili sektör sayfalarında ayrıca anlatılmıştır.

SKDM ve ETS mevzuat takvimi

Konveyörden dökülen hammadde yığını

1 Ocak 2026
SKDM kesin dönem
Kesin dönem başladı. AB'ye ithalatta gerçek emisyon verisi bu tarihten itibaren isteniyor.

Bacası tüten üretim tesisi ve hammadde sahası

2026-2027
Türkiye ETS pilot dönemi
Karbon Piyasası Kurulu 3 Eylül 2026'da pilot dönemi belirledi (KPK/2026/1): 2026 ve 2027 emisyonları, beş sektörün (elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre) kategori B ve C tesisleri; 2026 yalnız raporlama yılı. Kapsam EK-1 faaliyet listesine ve kapasite eşiklerine göre saptanıyor; ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor.

Doğrulama için ayrılmış dosya ve kayıt yığınları

2026
Akredite doğrulama
Doğrulanmamış veri beyanda kullanılamaz; bu durumda AB varsayılan değeri geçerli olur.

Konveyör ucundan boşalan agrega

30 Eylül 2027
İlk yıllık beyan
2026 yılı ithalatı için AB'deki ithalatçının ilk yıllık SKDM beyanını sunma tarihi.

İstiflenmiş beton boru üretimi

(AB) 2025/2547
AB Uygulama Tüzüğü
SKDM hesaplama ve raporlama kurallarının dayandığı AB uygulama tüzüğü.

Ham beton yüzey dokusu

7552 sayılı Kanun
İklim Kanunu
Türkiye ETS'nin ve ulusal raporlama yükümlülüğünün mevzuat dayanağı.

Hesabın dayandığı kural setleri

Hesap yöntemi · Tüzük eki
Emisyon faktörleri · tanımlı liste
İzleme planı · İngilizce biçim
Doğrulama · akredite üçüncü taraf
Ton başına gömülü emisyon
AB alıcısına giden dosya
Türkiye ETS emisyon raporu
Girdiye kadar denetim izi

Üç adımda karbon verisi

  • Veri girin

    Tesis, ürün ve dönemi tanımlar, ürünün CN/GTİP kodunu eşleştirirsiniz; miktarları kendi biriminde (ton, MWh, Sm³) işlersiniz.

  • Hesaplayın

    Dönem emisyonu, aynı dönemde üretilen miktara bölünerek tahsis edilir; her ürün grubu için ayrı sonuç çıkar.

  • Gönderin

    Alıcıya ve doğrulayıcıya giden belgeler — izleme planı, operatör emisyon raporu, rapor özeti ve gerektiğinde beyan sahibi eki — aynı hesaptan üretilir; ek biçimlendirme gerekmez.

karbonveri'yi kendi verinizle görün.
Teklif Alın.

AB Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547

Hesaplama yöntemi, (AB) 2025/2547 sayılı AB Uygulama Tüzüğü'nde tanımlı kurallara dayanır.

7552 sayılı İklim Kanunu

Ulusal dayanak 7552 sayılı İklim Kanunu; demoda tesisinizin Türkiye ETS kapsamına girip girmediğini de görürsünüz.

Yakın çekim agrega dokusu

Kullanıcı rolleri, veri onay akışı ve belge arşivi tek hesap altında tutulur

  • Ton ürün başına gömülü emisyon hesabı
  • Alıcı bazında dosya ve gönderim takibi
  • İngilizce çıktı ve denetim izi