Gübre tesisleri için SKDM karbon verisi

Gübre üretimi, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamındaki altı ürün grubundan biri. AB’deki alıcınız, ithal ettiği her sevkiyat için tesis düzeyinde gömülü emisyon verisi istiyor; amonyak, nitrik asit ve azotlu gübrelerde hesap üründeki azot kilogramı üzerinden verilir. karbonveri; yakıt, elektrik, hammadde ve üretim kayıtlarınızdan bu değeri hesaplar, alıcınıza gidecek dosyayı üretir ve e-postayla gönderir.

Tesis içindeki proses boru hatları

Gübre sektörü için karbonveri

SKDM kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Kapsamda amonyak, nitrik asit, üre ve karışım gübreleri var. Türkiye’nin SKDM’den etkilenen ihracatı yılda yaklaşık 19 milyar avro; bu, toplam ihracatın yaklaşık yüzde 8’ine denk geliyor.

Yükümlülük hukuken AB’deki ithalatçıda, Türk fabrikasında değil. Ama veri fabrikadan gelmek zorunda. Veri göndermeyen tesis ceza almaz; AB varsayılan değeri uygular. Aradaki fark alıcının maliyetine biner ve alıcı tedarikçi değiştirebilir.

karbonveri, tesisinizin zaten elinde olan fatura ve üretim kayıtlarından gömülü emisyonu hesaplar. Hesap, ürününüzün CN (AB) / GTİP (TR) kodu SKDM kapsamıyla eşleştirildikten sonra mevzuatın kabul ettiği emisyon faktörleriyle ve sizin verinizle yapılır. Fonksiyonel birim gübrede ürün tonu değil: CN 2808 00 00, 2814 ve 3105 kapsamındaki ürünlerde sonuç üründeki azot kilogramı başına verilir, diğer CN kodlarında ilgili tamamlayıcı birim kullanılır. Aynı maddeden yalnızca konsantrasyon farkıyla üretilen ürünler tek çok fonksiyonlu süreçte toplanır; sistem azot içeriğine göre düzeltmeyi kendisi yapar.

Gübrede hesaba giren gaz yalnızca CO₂ değil. Nitrik asit ve azot içeren karışık gübrelerde N₂O da kapsamda; mevzuat bu emisyonu baca gazındaki sürekli ölçüm sonucundan istiyor. karbonveri ölçüm yapmaz, tesisin ölçüm kaydını girdi olarak alır, 265 tCO₂e/t katsayısıyla CO₂ eşdeğerine çevirir ve dışarıdan alınan amonyak gibi öncüllerin emisyonuyla birlikte ürünün gömülü emisyonuna ekler.

Rakamlar

Gübre ihracatçısı için SKDM’nin pratik sonucu üç sayıya iniyor.

19 mlr €

Türkiye’nin SKDM’den etkilenen yıllık ihracatı. Toplam ihracatın yaklaşık yüzde 8’i. Gübre de bu kapsamda; yılda 50 tondan fazla kapsam ürünü alan AB’li alıcınızda beyan yükümlülüğü doğuyor

75 €

2026 ilk çeyrekte AB ETS’te ton CO₂ başına karbon fiyatı. SKDM sertifika fiyatı bunu takip ediyor; gübre sevkiyatınızın gömülü emisyonu AB’de bu rakam üzerinden fiyatlanır

30.09.2027

2026 ithalatı için AB’deki ithalatçının ilk yıllık beyan tarihi. Beyanda kullanılacak tesis verisi bu tarihten önce alıcıya ulaşmış olmalı

Gübre üreticisinin karşılaştığı üç durum

SKDM kesin döneminin başlamasıyla gübre ihracatçısı için üç şey aynı anda değişti.

Yükümlülük ithalatçıda, veri sizde. AB’deki alıcınız beyanını sizin göndereceğiniz tesis verisiyle yapar. Veri gelmezse AB varsayılan değeri uygulanır. Gübrede Türkiye'nin ülkeye özel varsayılan değeri vardır; veri göndermeyen tesise dünya ortalaması değil Türkiye satırı uygulanır — susuz amonyakta (CN 2814 10 00) 2,170, ürede (CN 3102 10 19) 1,440, amonyum nitratta (CN 3102 30 90) 2,530 ton CO₂e (ton ürün başına; varsayılan değerler fonksiyonel birimde değil, ürün tonunda tanımlıdır). Aynı kalemlerin “diğer ülkeler” satırı sırasıyla 2,970, 2,600 ve 2,640 — yani Türkiye satırı üçünde de daha düşük. Üstüne mark-up biner. ⚠ Gübre sektörüne diğerlerinden düşük bir oran uygulanıyor: Rehber 3 §4.10.1 uyarınca mark-up gübrede 2026'dan itibaren %1; diğer sektörlerde 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30. Yani gübrede varsayılan değerin cezası küçük, ama varsayılan ile gerçek değeriniz arasındaki fark yerinde duruyor — asıl maliyet oradan çıkıyor. Gübrede mantık aynı: veri göndermeyen tesise gerçek değerinin üzerindeki varsayılan değer uygulanır.

Gerçek değerler için doğrulama zorunlu. 2026’dan itibaren gerçek gömülü emisyon değerlerinin kullanılabilmesi için akredite üçüncü taraf doğrulaması zorunlu. Doğrulayıcının istediği kayıt izi, hesabın yapıldığı anda oluşmak zorunda; sonradan toplanamaz.

Rapor İngilizce, kayıt Türkçe. İzleme planı ile operatör emisyon raporu akredite doğrulayıcıya, rapor özeti AB alıcınıza gider; üçü de İngilizce hazırlanır. Fatura ve üretim kayıtlarınız ise Türkçe. Excel ile yapılan bu çeviri her raporlama döneminde baştan başlar.

Amonyak tesisinde proses kolonları ve dikey borulama

Neden karbonveri

  • Varsayılan değer farkı

    Sistem, tesisinizin hesaplanan gömülü emisyon değerini AB varsayılan değeriyle yan yana koyar. Farkı, ürünün fonksiyonel birimi başına (azotlu gübrelerde azot kilogramı) ve alıcınızın ithalat hacmiyle çarpılmış hâlinde gösterir. Karbon fiyatı AB ETS fiyatını takip ettiği için bu fark, alıcınızın ödeyeceği tutar olarak somut bir rakama dönüşür.

  • Tek veri, iki rapor

    Yakıt, elektrik, hammadde ve üretim verisini bir kez girersiniz. Aynı veri setinden hem AB alıcınıza gidecek SKDM dosyası hem de Türkiye ETS raporu üretilir. Türkiye ETS kapsamı EK-1 faaliyet listesine ve kapasite eşiklerine göre belirleniyor; amonyak ve nitrik asit üretimi EK-1'de yer alıyor, ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor.

  • Alıcı yönetimi ve denetime hazır çıktı

    Her AB alıcınız için ayrı dosya tutulur ve hazırlanan dosya e-postayla gönderilir. Her hesabın hangi faturaya, hangi üretim kaydına ve hangi emisyon faktörüne dayandığı kayıt altındadır. Akredite doğrulayıcı veya alıcınızın denetçisi sorduğunda hesabın izi hazırdır; izleme planı ve emisyon raporu İngilizce üretilir.

AB alıcınıza gidecek veriyi üç adımda hazırlayın

  • Veri girin
  • Hesaplayın
  • Gönderin