Türkiye ETS ücretsiz tahsisat: kıyas değeri ve raporlama

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. 2014 tarihli Takip Yönetmeliği yürürlükten kalktı.

Kapsamda olup olmadığınızı belirleyen şey EK-1’deki faaliyet listesi ve o faaliyete bağlı kapasite eşiğidir. Emisyon miktarı kapsam ölçütü değildir.

Dayanak: 7552 sayılı İklim Kanunu · Türkiye ETS Yönetmeliği
Tesis dışında flanşlı büyük çaplı boru hatları

Kapsam kapasiteyle belirleniyor

EK-1 her faaliyet için ayrı bir eşik tanımlıyor. Eşiğin üstündeki tesis, emisyonu ne olursa olsun kapsamdadır.

FaaliyetKapasite eşiğiNot
Klinker üretimiDöner fırında günde 500 ton ve üzeriSKDM kapsamındaki çimento üretimiyle örtüşür; aynı veri iki rejime de yeter.
Cam ergitmeGünde 20 ton ve üzeriSKDM kapsamında değildir, Türkiye ETS kapsamındadır.
SeramikGünde 75 ton ve üzeriSKDM kapsamında değildir.
Kâğıt ve selülozGünde 20 ton ve üzeriSKDM kapsamında değildir.
Rafinasyon20 MW ve üzeriSKDM kapsamında değildir.
Hidrojen üretimiGünde 5 ton ve üzeriHem SKDM hem Türkiye ETS kapsamındadır.

50.000 ton bir kapsam eşiği değil

Yaygın bir yanlış anlama, 50.000 ton CO₂e değerinin kapsama girme sınırı olduğudur. Değildir.

Bu değer tesis kategorisini belirler: A kategorisi ile B kategorisi arasındaki sınırdır. Kategori, izleme ve raporlama yükümlülüklerinin ayrıntı düzeyini etkiler; kapsamda olup olmadığınızı değil.

Kapsam ölçütü tek başına EK-1 faaliyet listesi ve kapasite eşiğidir.

Ücretsiz tahsisat nasıl hesaplanıyor

Teslim yükümlülüğü doğrulanmış emisyonun tamamıdır; ücretsiz tahsisat bunun karşılığında verilir.

  • Kıyas değeri

    Her ürün için tanımlı referans emisyon yoğunluğu. Tahsisatın tabanı budur.

  • Sektörel katsayı

    Kıyas değeri sektöre özgü bir katsayıyla çarpılır.

  • Faaliyet seviyesi

    Tesisin ölçülmüş üretim çıktısı. Beyan edilen yıllık üretim değil, dönemde gerçekleşen faaliyet düzeyidir.

İki plan belgesi, tek teslim tarihi

Türkiye ETS iki ayrı plan belgesi istiyor: izleme planı ve İzleme Metodolojisi Planı. İzleme planı, ilk izleme döneminden en az altı ay önce hazır olur; metodoloji planı onunla birlikte gider ve asgari içeriği ekte tanımlıdır. Değişiklikler otuz gün içinde bildirilir.

Doğrulanmış emisyon raporu her yıl 30 Nisan’da verilir. Faaliyet seviyesi raporu ayrı bir teslim değildir; aynı teslimde emisyon raporuyla birlikte gider. Başkanlık süreyi en fazla bir ay uzatabilir.

Ürün kodu tarafında da fark var: Türkiye ETS dört haneli NACE ve PRODCOM kodlarıyla çalışır, SKDM ise CN koduyla.

Türkiye ETS hakkında sık sorulanlar

Pilot dönemin kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu kararına bırakıldı. Teslim yükümlülüğü ise doğrulanmış emisyonun tamamı olarak tanımlanmış durumda; kıyasın üstündeki tesis aradaki farkı piyasadan karşılar.

Hayır. Türkiye ETS’de doğrulayıcıyı MEDAS atar. Doğrulayıcının ISO/IEC 17029’a göre TÜRKAK tarafından akredite olması gerekir.

Evet. Aynı yakıt, elektrik, hammadde ve üretim kayıtlarından hem Türkiye ETS raporu hem AB alıcınıza giden SKDM dosyası üretilebilir.

Cam, seramik, kâğıt, selüloz ve rafineri gibi faaliyetler SKDM kapsamında değil ama EK-1’de yer alıyor. Bu tesisler için yükümlülük Türkiye ETS tarafından doğuyor.

Tek veriden iki rapor çıkarın

  • SKDM dosyası ve Türkiye ETS raporu aynı kayıttan üretilsin
  • Faaliyet seviyesi ölçülmüş çıktıdan gelsin
  • İki plan belgesi de zamanında hazır olsun