Doruk Simitçioğlu · 1 Eylül 2026
İzleme planı, hesabın nasıl yapılacağını dönem başlamadan yazan belgedir. Doğrulayıcı, dönem sonunda hesabın bu plana uygun yürütülüp yürütülmediğine bakar.
Plan geriye dönük yazılamaz. İlk izleme döneminden en az altı ay önce hazır olması gerekir; İzleme Metodolojisi Planı da onunla birlikte teslim edilir.
Aşağıdaki altı başlık, izleme planının doğrulamada en çok sorulan bölümleridir.
Tesisin kimliği, konumu, üretim süreçleri ve her sürecin üretim rotası. Sürecin fonksiyonel birimi burada sabitlenir.
Her yakıt, hammadde ve karbonat girdisi ayrı kaynak akışıdır. Hangi yöntemle izleneceği burada seçilir: hesaplama, kütle dengesi ya da ölçüm tabanlı.
Alt ısıl değer ve emisyon faktörünün hangi tablodan ya da hangi analizden geldiği yazılır. Sonradan “nereden geldi” sorusuna cevap veren kayıt budur.
Tesisin kendi kantar ve sayaç kayıtları, kalibrasyon takvimi ve belirsizlik düzeyi. Tesise yeni cihaz kurulmaz; var olanın kaydı tutulur.
Verinin hangi adımlarda elden geçtiği, nerede hata riski olduğu ve buna karşı hangi kontrolün konduğu.
Veriyi giren ile onaylayan kişinin farklı olması. Rehberde dört göz ilkesi adıyla zorunlu kontrol önlemi olarak geçer.
Plan yazıldıktan sonra iş bitmiyor; dönem içinde üç yükümlülük daha var.
İzleme planının dönem içinde en az bir kez gözden geçirilmesi gerekir.
İzleme Metodolojisi Planındaki değişiklikler otuz gün içinde bildirilir.
Hesabın dayandığı kayıtlar saklanır. Doğrulayıcı, yıllar sonra da aynı hesabı yeniden kurabilmelidir.
Hesap yapılabilir ama gerçek değer olarak beyan edilemez. Doğrulama, hesabın önceden yazılmış bir plana uygun yürütülmüş olmasını arar.
Parametre kümesi değişir. Standart yöntemde alt ısıl değer, emisyon faktörü, oksidasyon faktörü ve biyokütle oranı sorulur; kütle dengesinde karbon içeriği ve girdi-çıktı yönü sorulur.
Bu yöntem sürekli emisyon ölçüm sistemi olan tesisler içindir. Çoğu çimento tesisinde hesap, fatura ve üretim kayıtlarından yapılır; yeni cihaz kurulmaz.
Değildir. Değirmende eklenen ve kalsine olmayan katkı malzemesi CO₂ salmaz; kaynak akışı olarak değil, ürün kompozisyonu olarak modellenir.
