Mevzuat

AB alıcınız gömülü emisyon verisini neden şimdi istiyor

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM/CBAM) kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Yükümlülük hukuken AB’deki ithalatçıdadır; Türk fabrikasının AB’ye karşı doğrudan bir beyan borcu yoktur. Ancak beyanın dayandığı veri fabrikadan gelmek zorundadır.

Veri gelmediğinde ithalatçı boş bırakamaz: Komisyon’un yayımladığı varsayılan değeri kullanır. Varsayılan değer, gerçek üretimden değil muhafazakâr bir tahminden gelir ve çoğu tesiste gerçek değerin üzerindedir.

Üç sayı

Aşağıdaki üç değer, alıcınızın masasındaki hesabın tamamını oluşturuyor.

1,584 t CO₂e

Çimentoda 2026 için ton başına AB varsayılan değeri. “Diğer ülkeler” satırındaki 1,440 değerine yıllık mark-up eklenerek bulunur.

~75 €

2026 ilk çeyrekte AB ETS’te ton CO₂ başına karbon fiyatı. Alıcının maliyet farkı bu fiyattan çıkar.

30 Eylül 2027

2026 ithalatını kapsayan ilk yıllık beyanın son tarihi. Veri bu tarihten çok önce hazır olmak zorunda.

İki senaryo, tek fark

Aynı sevkiyat için alıcının hesabı, sizden veri gelip gelmediğine göre değişiyor.

KonuVeri göndermezsenizVeri gönderirseniz
Kullanılan değerKomisyon’un yayımladığı varsayılan değer uygulanır. Tesisinizin gerçek performansı hesaba hiç girmez.Tesisinizin kendi yakıt, elektrik, hammadde ve üretim kayıtlarından hesaplanan gerçek değer kullanılır.
Yıllara göre seyirVarsayılan değer sabit değildir; mark-up her yıl artar. Çimentoda 2026 için 1,584, 2027 için 1,728, 2028 ve sonrası için 1,872 ton CO₂e.Gerçek değer tesisin kendi verisinden çıkar. Yakıt karması ya da klinker oranı değiştikçe değer de değişir.
Ödenen karbon bedeliTürkiye’de ödenen karbon bedeli düşülemez: Komisyonun 13 Mayıs 2026 tarihli taslak Uygulama Tüzüğüne göre varsayılan değerle beyanda bu indirim uygulanamıyor.Ödenen bedel, taslağın öngördüğü belgelerle (İngilizce karbon fiyatı raporu ve akredite bağımsız kişinin sertifikasyonu) belgelenirse hesaptan düşülebilir.
Alıcının tepkisiFark alıcının sertifika maliyetine biner. Aynı malı veri gönderen bir tedarikçiden alması ucuzlar.Alıcı maliyetini önceden görebilir. Tedarikçi seçiminde veri sağlayan tesis avantajlı hâle gelir.

Veri alıcıya nasıl gidiyor

Komisyon birincil yol olarak kendi portalını tavsiye ediyor; e-posta ikincil yoldur.

  • O3CI operatör portalı

    CBAM Kayıt Sistemi’nin operatör modülü Ocak 2025’ten beri açık. Veri bir kez yüklenir, birden çok beyan sahibiyle paylaşılır.

  • Rapor özeti

    Alıcının gördüğü belge budur. Operatör emisyon raporu doğrulayıcıya ve kayda gider, alıcıya gitmez.

  • E-posta

    Alıcının CBAM Kayıt Sistemi’ndeki yetkili beyan sahibi numarası bilinmiyorsa gönderim e-postaya düşer.

Sık sorulanlar

Hayır. SKDM beyanını AB’deki yetkili beyan sahibi yapar. Fabrikanın işi, beyanın dayandığı veriyi ve onu doğrulayan belgeleri üretmektir.

Fabrikaya kesilen bir ceza yoktur. Sonuç mali değil ticaridir: aradaki fark alıcının maliyetine biner ve alıcı tedarikçi değiştirebilir.

Kesin dönemde raporlama dönemi takvim yılıdır ve sabittir. Aylar yalnızca veri toplama aralığıdır, ayrı bir bildirim dönemi değildir.

Evet. Gerçek değer bildirilecekse 2026 raporlama yılından itibaren akredite üçüncü taraf doğrulaması gerekir.

Alıcınızın istediği veriyi zamanında gönderin

  • Varsayılan değer yerine kendi değerinizi koyun
  • Gönderim kaydı sistemde kalsın
  • Doğrulamaya hazır olun