Excel ile SKDM verisi hazırlamak artık yetmiyor. AB alıcınızın istediği karbon verisini dayanağıyla birlikte hazırlayın

Excel ile yazılım arasındaki fark, ton başına gömülü emisyonun hangi faturadan çıktığının bir yıl sonra da gösterilebilmesidir. Elektronik tabloda faktörler elle bulunur, formüller elle korunur ve hesabın dayanağı veriyi giren kişiyle birlikte kaybolur. karbonveri, fabrikanın zaten elinde olan fatura ve üretim kayıtlarından SKDM (CBAM) gömülü emisyonunu hesaplar, AB alıcısına gidecek dosyayı üretir ve aynı veriden Türkiye ETS raporunu çıkarır.

Basılı veri tablosunu elle kontrol eden iki kişi

Excel sizi buraya kadar getirdi. SKDM'de daha ileri götürmez.

Çoğu fabrika SKDM verisini elektronik tabloda hazırlamaya başladı. Belirli bir noktadan sonra tabloyu yönetmek, hesabı yapmaktan uzun sürer. Ekiplerin genellikle takıldığı yerler:

Platformu inceleyin
  • Rapor süresi kısalmalı

    Her alıcı farklı dönem ve farklı ürün için veri istiyor. Veri farklı dosyalara dağılmış, hangi sürümün güncel olduğu belirsiz. Tabloyu yönetmek, hesabı yapmaktan çok daha uzun sürüyor.

  • Hesap doğrulanabilir olmalı

    Her formül elle korunuyor, her emisyon faktörü elle bulunup yerine yazılıyor. Tek bir hücre başvurusu ya da güncelliğini yitirmiş bir faktör, ton başına değeri baştan bozar. Bunu genellikle doğrulayıcı fark eder.

  • Veri tek yerde toplanmalı

    Yakıt faturaları muhasebede, elektrik tüketimi enerji biriminde, üretim miktarı planlamada duruyor. Tesis genelinde tek bir kayıt yok; hangi rakamın hangi döneme ait olduğu dosya adlarından anlaşılmaya çalışılıyor.

  • Yöntem şeffaf olmalı

    Hesabı dışarıdan bir danışmana yaptırıyorsanız yöntem sizde kalmıyor; rapor yılda bir geliyor, ara soruya cevap veremiyorsunuz. Alıcınız kaynağı sorduğunda cevabı kendi ekibinizin verebilmesi gerekir.

Platformu inceleyin

Elektronik tablonun görünmeyen maliyeti

Excel'de hazırlanan SKDM verisi size ne kaybettiriyor

Excel bedava görünür. Yanlış faktörün, kaybolan sürümün ve geç kalan yanıtın maliyeti alıcı tarafında birikir.

Varsayılan değer farkı

Tipik bir tablo hesabı, toplam tüketimi tek bir ortalama faktörle çarpar. SKDM bunu yeterli saymaz. Veri gelmediğinde ya da hesap dayanaksız kaldığında AB varsayılan değer uygular. Çimentoda varsayılan değer ton başına 1,584 ton CO₂e'dir ve “diğer ülkeler” satırından alınıp yıllık mark-up eklenerek bulunmuştur. Kendi gerçek değeriniz bunun altındaysa aradaki farkı alıcınız öder.

Taşıma bantlarıyla bağlanmış metal depolama siloları
Doğrulanamayan hesap

2026'dan itibaren gerçek değerler için akredite üçüncü taraf doğrulama zorunlu. Doğrulayıcı, hesabın hangi faturadan, hangi üretim kaydından ve hangi faktörden çıktığını görmek ister. Tabloda formüller hücrelerin içinde saklıdır; veriyi giren kişi ayrıldığında hesabın dayanağı da gider. Dayanağı gösterilemeyen değer, gerçek değer sayılmaz.

Masasında evrak dosyasını inceleyen sürdürülebilirlik sorumlusu
Alıcı kaybı

SKDM yükümlülüğü hukuken AB'deki ithalatçıdadır. Veri göndermeyen fabrika ceza almaz; AB varsayılan değeri uygular ve fark alıcının maliyetine biner. Alıcı bu farkı uzun süre taşımaz, veriyi zamanında veren tedarikçiye geçer.

 

Türkiye'nin SKDM kapsamındaki AB ihracatı yıllık yaklaşık 19 milyar avro. Bu pazarda kalmayı fiyat kadar, alıcının istediği veriyi zamanında verebilmek belirliyor. Karbon fiyatı AB ETS fiyatını takip ediyor; 2026 ilk çeyrekte ton CO₂ başına yaklaşık 75 avro.

Ağaç sırasının ardında yükselen entegre demir-çelik tesisi ve soğutma kulesi
Zaman ve danışmanlık maliyeti

Hataları düzeltmek, sürüm çakışmalarını çözmek, faktörleri elle güncellemek ve diğer birimlerden veri toplamak ekibin saatlerini alır. Her alıcı için ayrı dosya hazırlandığında bu iş her dönem baştan tekrar eder. Hesabı dışarıya verdiğinizde de maliyet tesis başına ve rapor başına döner.

 

Bu tek bir tesisin sorunu değil: SKDM'den etkilenen Türk ihracatı yıllık yaklaşık 19 milyar avro; toplam ihracatın yaklaşık %8'i. Kapsamdaki ürünlerin büyük bölümü çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinden çıkıyor.

Toplantı masasında not alan çalışma ekibi

Excel'den karbonveri'ye

Aynı hesabın karbonveri'deki karşılığı

karbonveri yalnızca tabloyu değiştirmez; elle faktör aramayı, sürüm çakışmasını ve doğrulama öncesindeki belirsizliği ortadan kaldırır. Değişen başlıklar:

Hesaplama yöntemini inceleyin
  • Tabloda satır başına tek faktör uygulanırken…

    karbonveri her veri satırında birim dönüşümü, yakıt alt ısıl değeri, elektrik şebeke faktörü ve üretim miktarı eşleştirmesini ayrı ayrı yürütür. Hesap, mevzuatta tanımlı sistem sınırı içinde kalır. Sonuç, doğrudan ve dolaylı emisyonu ayrılmış, ton başına gömülü emisyon değeridir.

  • Tabloda veri dosyalara dağılırken…

    karbonveri tüm tesisleri, tüm dönemleri ve tüm ürünleri tek kayıtta toplar. Hangi rakamın hangi faturadan geldiği kayıtta durur; dosya aramak ve sürüm karşılaştırmak gerekmez.

  • Tabloda hesabın izi kaybolurken…

    Her hesap girdi verisine, kullanılan faktöre ve uygulanan yönteme kadar geriye izlenebilir. Akredite doğrulayıcı istediği satırı açıp kaynağını görebilir. Hesap, AB Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547 esas alınarak kurulur.

  • Tabloda hatayı ekibiniz aramak zorundayken…

    karbonveri girilen veriyi kontrol eder: eksik dönem ve doldurulmamış zorunlu alanlar, rapor üretilmeden önce işaretlenir.

  • Tabloda her raporu ayrıca hazırlamanız gerekirken…

    Aynı yakıt, elektrik, hammadde ve üretim verisinden hem AB alıcınıza gidecek SKDM dosyası hem de Türkiye ETS raporu çıkar. Alıcınıza ve doğrulayıcıya giden izleme planı ve emisyon raporu İngilizce üretilir.

Hesaplama yöntemini inceleyin

Excel ile karbonveri karşılaştırması

KonuExcelkarbonveri
Emisyon faktörleriElle bulunur, satır başına tek faktör, güncelliği takip edilmezMevzuata göre güncellenen faktör seti; her faktörün kaynağı ve sürümü kayıtlı
Hesap derinliğiToplam tüketim × tek faktörYakıt, elektrik, hammadde ve üretim ayrı ayrı; doğrudan ve dolaylı emisyon ayrımıyla
Hata payıFormül ve hücre hataları hesabı sessizce bozar; tabloda uyarı çıkmazEksik dönem ve doldurulmamış alanlar rapor üretilmeden önce işaretlenir
Veri eşleştirmeElle sınıflandırma, tabloyu kuran kişiye bağlıKaynak akışı bir kez tanımlanır, veri o tanıma girer
Denetim iziFormüller hücrelerin içinde, dayanak gösterilemezHer hesap girdi verisine ve faktöre kadar geriye izlenebilir
Sürüm kontrolüBirden çok dosya, çakışan kopyalarTek kayıt, tek panel, değişiklik geçmişi
Gömülü emisyonDoğrudan ve dolaylı emisyon aynı sayfada karışırDoğrudan ve dolaylı emisyon ayrı; ürün ve ton bazında
Tesis ve veri hacmiTesis ve dönem sayısı arttıkça bozulurÇok tesisli yapılar ve geçmiş dönemler aynı kayıtta
Yöntem dayanağıTabloyu kuran kişiye göre değişirAB Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547 ve 7552 sayılı İklim Kanunu
Mevzuat takibiŞablonu her değişiklikte siz güncellersinizFaktörler ve rapor biçimi mevzuat değiştikçe güncellenir
Kullanıcı erişimiDosya kimdeyse oTesis ve rol bazlı erişim; herkes yetkisi kadar görür
Rapor çıktısıRapor elle derlenir, İngilizceye elle çevrilirSKDM dosyası ve Türkiye ETS raporu tek veriden; alıcıya giden çıktı İngilizce

Sektörden gelen sorular

Fabrikaların SKDM hakkında en çok sorduğu üç konu

Varsayılan değer
Veri göndermezsek ne olur?

 

SKDM yükümlülüğü hukuken AB'deki ithalatçıdadır; veri göndermediğiniz için ceza almazsınız. Ancak ithalatçı beyanını varsayılan değerle doldurmak zorunda kalır ve aradaki farkı kendi maliyetinden karşılar. 2026 ithalatı için ilk yıllık beyan 30 Eylül 2027'de veriliyor; alıcınız o tarihe kadar hangi tedarikçisinin gerçek değer verebildiğini görmüş olur. Yani risk ceza değil, sipariş kaybı.

Potadan dökülen sıvı metal
Doğrulama
Gerçek değer bildirmek için ne gerekiyor?

Hesabın akredite bir doğrulayıcıya satır satır açılabilmesi gerekiyor. Doğrulayıcı hangi faturanın hangi döneme, hangi üretim kaydının hangi ürüne bağlandığını sorar. Tabloda bu bağlantı kurulmadığında doğrulama ek tur gerektirir.

 

karbonveri'de bu bağlantı satır bazında kurulur; girdi belgeleri arşivde doğrulayıcıya salt-okunur açılır. İzleme planı ile operatör emisyon raporu akredite doğrulayıcıya, rapor özeti AB alıcınıza gider; üçü de İngilizce hazırlanır.

Proses ekipmanının yanında basılı kontrol formunu okuyan operatör
Türkiye ETS
Aynı veriyi iki kez hazırlamak zorunda mıyız?

Hayır. Türkiye ETS kapsamı EK-1 faaliyet listesine ve kapasite eşiklerine göre belirleniyor. Ücretsiz tahsisat kıyas değerine göre veriliyor, raporlama var.

Kapsam ve eşikler farklı olsa da iki raporun girdi seti aynı. karbonveri veriyi bir kez alır; SKDM için ürün ve GTİP/CN kodu başına, Türkiye ETS için tesis başına toplar.

Bulutlu gökyüzü altında çimento fabrikası, silolar ve bacalar

Karşılaştırmada bakılan altı başlık

Hesap yöntemi · Tüzük (AB) 2025/2547
Emisyon faktörü · güncel liste
Eksik veri kontrolü · giriş anında
İzleme planı · İngilizce çıktı
Doğrulayıcı paketi · tek dosya
Dönem karşılaştırma · takvim yılı

Nasıl başlanır

Tablodan hesaba: üç adımda geçiş

Üç adım. Mevcut veriniz yerinde kalır.

Kurduğunuz tabloyu atmanız gerekmez. karbonveri mevcut tablo verinizi alır; faktörleri, birim dönüşümlerini ve hesap adımlarını bunun üzerine kurar.

  • Veri girin

    Mevcut tablolarınızı yükleyin: yakıt ve elektrik faturaları, hammadde tüketimi, üretim miktarları. Veri, hazır şablonla ya da mevcut dosyanızın yüklenmesiyle alınır; geçmiş dönem kayıtlarınız korunur.

  • Hesaplayın

    Sistem ton başına gömülü emisyonu hesaplar; doğrudan ve dolaylı emisyonu ayırır, kullandığı faktörü ve kaynağını kayda geçirir. Eksik veya tutarsız veri, hesap öncesinde işaretlenir.

  • Gönderin

    AB alıcınıza gidecek dosya üretilir ve e-postayla gönderilir. Aynı veriden Türkiye ETS raporu çıkar. Akredite doğrulayıcı için hesap izi hazır bekler.

SSS

Excel'den geçerken sık sorulanlar

Evet. Yakıt ve elektrik tüketimi, hammadde ve üretim miktarları ile daha önce hesapladığınız değerler yüklenebilir. Mevcut verinizin yapısı korunur, hesap adımları bunun üzerine kurulur.

Büyük ihtimalle değişir. karbonveri, satır başına tek faktör yerine yakıt, elektrik, hammadde ve üretim adımlarını ayrı ayrı hesaplar. Yeni sonucun hangi hesap adımından geldiği görünür: yakıt, elektrik, hammadde ve üretim adımları ayrı kalemler olarak listelenir.

Yazılım tarayıcı üzerinden çalışır; sahada herhangi bir donanım gerekmez. Süre, elinizdeki fatura ve üretim kayıtlarının ne kadar derli toplu olduğuna bağlı. Tesis yapınıza göre öngörülen süre teklifte yazılı olarak belirtilir.

Hayır. Arayüz kalite, sürdürülebilirlik ve dış ticaret birimleri için tasarlandı. Veri girişi fatura ve üretim kaydı düzeyinde yapılır; emisyon faktörü seçmek veya formül kurmak gerekmez.

Kaybolmaz. Hangi verinin ne zaman girildiği, hangi faktörün kullanıldığı ve hesabın hangi sürümle yapıldığı kayıtta durur. Bilgi kişide değil sistemde kalır.

Hayır. Türkiye ETS kapsamı EK-1 faaliyet listesine ve kapasite eşiklerine göre belirleniyor; SKDM verisi ise tesis büyüklüğünden bağımsız olarak AB'ye ihracat yapan her üreticiden isteniyor. Tek tesisli üreticiler de aynı platformu kullanır.

Excel sizi buraya getirdi. Bundan sonrası alıcınızın istediği veri.

Veriyi zaten topluyorsunuz: faturalar, tüketim kayıtları, üretim miktarları. Eksik olan, bu veriyi AB alıcınızın kabul edeceği biçime çeviren ve dayanağını gösterebilen bir hesap.